Haber

Ultrason Nedir, Nasıl Çalışır, Çeşitleri Nedir?

Ultrason Nedir, Nasıl Çalışır, Çeşitleri Nedir?

Doktorlar uzun yıllardır ultrason, MR, tomografi gibi farklı cihazlar yardımıyla hastalarını tetkik ediyor ve teşhis koyuyorlar. Bu teknolojiler aralarında bambaşka bir yere sahip olan ultrason, bilhassa hamilelik gibi alıngan durumlarda olan kişiler de bile kullanılan bir teknoloji.

İnsan gözüyle görülemeyecek ve saptama edilemeyecek koşul ve sorunların görülmesini karşılayan ultrason, sağlığa dair öyle fazla öbür şüpheyi gidermek için de kullanılabiliyor. Hamilelik haricen öbür iç organ sorunu yaşadığından şüphelenilen hastaları kontrol için de kullanılan ultrason nedir, nasıl çalışır, çeşitleri nelerdir gibi sorulara cevap verdik.

ultrason görüntüsü

Ultrason nedir?

1942 yılında Avusturya’da geliştirilen ve tam adı “ultrasonografi” olan ultrason teknolojisi, ses dalgaları ve yankıları ile görselleştirme anlamındadır. İnsanın kulağının duyamayacağı 2 – 8 Mhz frekansında ses dalgaları yollayan ve yankılarla insan vücudu içindeki durumu bir görsele çevirir. Ultrason cihazı ise bu ses dalgalarını gönderen ve alan bir prob, toplanan bütün verileri işleyen bir merkezi bölümden oluşur.

Ultrason cihazı göre vücuda verilen ses dalgaları radyasyon içermediği için herhangi bir tehlike arz etmemektedir. Gönderdiği ses dalgalarının frekansı ve ultrason çekme işlemi, doktorların amaçladıkları ölçüme göre değişir ve kullanım sonografi uzmanları kadar yapılır.

Ultrason nasıl çalışır, süreç nasıl işler?

ultrason uzmanı

Hastalar, doktorunuzun tespit etmek istedikleri duruma kadar aç, tok, fazla su içerek veya susuz olarak ultrasonuna girerler. Sonografi uzmanı, incelenecek olan bölgenin üstüne, probun sıcacık hareket etmesi için özel bir jel sürer. Bu jel su bazlıdır, kolayca temizlenir ve herhangi bir zararı yoktur.

Jel sürülen sürdüğü alan üzerinde probu hareket ettirilir ve ses dalgalarının tüm bölgeye yayılması, yankılanması sağlanır. Bir Takım durumlarda prob, incelenen bölgeye bastırılır. Herhangi bir zararı olmayan bu hareketin nedeni, ses dalgalarının kesin olmama duyulan noktaya bütünüyle isabet etmesi ve geri tepmesi ile dürüst bir görsel elde etme çabasıdır.

İnceleme sonucu cihazın merkezi işleme ünitesinden siyah beyaz, renkli ya da hareketli bir görünüm alınır. Elde edilen görüntünün raporu bilirkişi kadar yazılır ve incelemeyi isteyen doktora gösterilir. Rapor, doktor göre incelenir ve herhangi bir sorun olup olmadığı tespit edilerek lüzum görülürse bir çare uygulanır.

Ultrason çeşitleri:

2 boyutlu ultrason Detaylı ultrason 3 ya da 4 boyutlu ultrason Renkli ultrason Dahili ultrason

2 boyutlu ultrason:

iki boyutlu ultrason

2 boyutlu veya diğer adıyla obsetrik ultrason, gebe kadınlarda standart kontroller esnasında kullanılan bir ultrason türüdür. Hamileliğin herhangi bir döneminde yaptırılabilen 2 boyutlu gösterme elde edilen bu yönteme genellikle 16. haftadan sonradan başlanır. 2 boyutlu ultrason ile genel duruma bakılır, bebeğin kalbi dinlenir hatta cinsiyet tespiti bile yapılabilir.

Ayrıntılı ultrason:

detaylı ultrason

Ayrıntılı, detaylı ultrason hamile kadınlarda bebeğin cisim ve organ gelişimini peşine düşüp takip etmek için sıklıkla kullanılan bir ultrason türüdür. Ayrıntılı manzara elde edilen bu işlemde bebeğin beyin, kafatası, omurga, yürek, mide, böbrek, bağırsak, göğüs içi organlar gibi hayati öneme sahip organlarının gelişimi ve plasenta denetleme edilir. Herhangi bir sorun tespit edilirse şüphenin giderilmesi için öbür testler istenebilir.

3 ya da 4 boyutlu ultrason:

üç boyutlu ultrason

Gebe kadınlara bebek dış yüzeyinde kayda değer bir sorun saptama edilmeden 3 veya 4 boyutlu ultrason uygulanmaz. Fakat doğuma değin sabredemeyen aileler, bebeklerinin elini, kolunu, ayağını, bacağını, yüzünü hatta gülüşünü görmek için bu ultrason türünü isteyebilirler. Bu ultrason türü ile bebeğin cinsiyeti de zahmetsizce saptama edilebilir. Ancak zorunlu bir operasyon olmadığı için diğer ultrason çeşitlerine tarafından uygulaması daha fiyatı yüksek bir türdür.

Renkli ultrason:

renkli ultrason

Renkli veya öteki adıyla doppler ultrason, genellikle tehlikeli bir gebelik geçiren anne adaylarına veya kan dolaşımı ile ilgili belirsizlik duyulan hastalara uygulanır. Renkli ultrason, kan akışını ve plasentayı denetim eder. Görüntüdeki renkler gerçeği yansıtmaz. Görünen renkler kan akışının proba yaklaşması ve uzaklaşması ile değişmektedir. Gerekli bir operasyon değildir, doktorlar tarafından riskli bir durumdan şüphelenildiği vakit özel olarak istenir. 

Dahili ultrason:

dahili ultrason

Dahili ultrason, prob ile dışarıdan görülmeyecek durumların tespiti için hastanın iç bölgesine bir aparat yerleştirilerek gerçekleştirilen ultrason yöntemidir. Vajina içine, rektum içine veya yemek borusu içine gönderilen bir dönüştürücü ile bu bölgeye ses dalgaları yollanır ve geri tepme aynı şekilde merkezi işlem ünitesinde görüntüye dönüştürülür. Gebe kadınlarda hamileliğin ilk aylarında uygulanabilir oysa zorunlu bir operasyon değildir. 

Ultrason hangi durumlarda kullanılır?

Hamile kadınlarda bebeğin afiyet durumunu öğrenmek ve gelişimini takip etmek için kullanılır. Safra kesesinde yer alan taşların ve buna emrindeki hastalıkların tespiti için kullanılır. Kalpte tereddüd duyulan herhangi bir işlev bozukluğunu tespit etmek için kullanılır. Prostat ve genital bölgede oluşabilecek hastalıkların tespit ve incelemesi için kullanılır. Meme ve vücudun öbür yumuşak noktalarındaki olası tümörlerin araştırılması için kullanılır. Vücudun bambaşka noktalarında oluşan enfeksiyonları çözümlemek için kullanılır. Tiroit bezi kaynaklı hastalıkların analiz ve araştırması için kullanılır. Kas hastalıkları ile ilgili yapılan çalışmalar için kullanılır. Kist ve biyopsi tedavilerinde iğne ile yapılan işlemlerin görüntülenmesini karşılamak için kullanılır.

ultrason, nasıl çalışır

Yukarıdaki durumlar genel olarak farklı türdeki ultrasonların kullanıldığı durumlardır. Elbette farklı sorunlar ve rahatsızlıkların tespiti için de ultrason kullanıldığı durumlar ya da yukarıdaki durumlar için ultrason kullanılmadığı zamanlar vardır. Doktorunuzun yönlendirmesi ile bu işlemin gereği olup olmadığı ortaya çıkacaktır.

Özellikle gebe kadınlarda ve iç organlarında sorun olduğu şüphesi olan hastalarda kullanılan ultrason nedir, nasıl çalışır, çeşitleri nelerdir gibi merak edilen soruları sizin için yanıtladık. Doktorunuzun yönlendirmesi ile ultrason gibi cihazların kullanılması sırasında içiniz kuytu olsun, doktorunuza güvenmeniz yeterli olacaktır.

Comments
To Top