Haber

Pfizer’ın Umut Veren Koronavirüs Aşısı Hakkında 8 Önemli Detay

Pfizer'ın Umut Veren Koronavirüs Aşısı Hakkında 8 Önemli Detay

Herkes evhamlı ve heyecanlı bir şekilde bütün dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınından kurtulmanın yollarını bekliyor. Bütün dünyaya umut verebilecek bir haber, geçtiğimiz günlerde Pfizer adlı bir hap firmasından gelmişti. 

Pfizer, kurucuları Türk hekim Uğur Şahin’in ve eşi Dr. Arzu Türeci olan Almanya merkezli BioNTech adlı firma birlikte Koronavirüs aşısı çalışmalarına fazla uzun süre önce başlamıştı.  Yapılan son testlere kadar aşı, gerçekte de umut vaad ediyor. Peki Pfizer’in koronavirüs aşı ne zaman çıkacak, nasıl uygulanacak? Gelin aşı hakkındaki detaylara ve başarı oranlarına gelin daha yakından göz atalım.

1. Türk doktorlar Uğur Şahin ve Açlık Türeci’nin aşıda büyük payı var:

Uğur Şahin Özlem Türeci BioNTech

BioNTech kurucu ortağı ve CEO’su Uğur Şahin, yapmış olduğu açıklamada Covid-19 Avrupa’da yayılmaya başladığı süre, yani Ocak aylarının sonlarına dürüst bu virüsün herkesi etkileyeceğini fark ettiğini söyledi. Prof. Dr. Uğur Şahin ve yeniden kendisi gibi hekim olan ve şirketin CMO koltuğunda oturan Istek Türeci, Fransa’da ilk olgu görüldükten sonra 40 kişiden oluşan bir grup kurdu ve Project Lightspeed adlı aşı çalışmalarına seri bir şekilde başlandı.

BioNTech, uzun çalışmalar sonucunda 20 öbür aşı tasarlayarak bunu kemirgenler üzerinde denemeye başladı ama şirket ne yazık ama uzun soluklu bir klinik araştırması yürütecek kadar kaynağa sahip değildi. Şirket, araştırmaları devam ettirmek ve aşıyı ilerletmek için Mart ayının ortasında Pfizer ile ortaklık kurdu.

2. Pfizer’in aşısında çığır açan Evre-3 deneyleri nasıl başladı, nasıl sonuçlandı?

Pfizer koronavirüs aşısı

Pfizer ve BioNTech, Faz-3 deneylerinde az kalsın daha önce Covid-19 tanısı konmamış 39.000 gönüllü kişiye aşı uygulaması yaptı. Türkiye dahil dağıtılmış ülkelerden katılım karşılayan adayların sağlık durumu geçmişlerinin birbirinden öbür olmasının, aşının galibiyet oranını göstermekte büyük bir rol oynadığı belirtiliyor. 

Aşının etkisinin başarılı bir şekilde gözlemlenmesi için bütün adaylar, iki gruba ayrıldılar. Bir gruba iki doz aşı uygulanırken, diğer gruba plasebo etkisinin gözlemlenmesi için sadece tuz su verildi. Fakat başarının plasebo etkisinden değil, aşının kendisinden kaynaklandığı kısa bir vakit içerisinde kanıtlandı. 

Yapılan deneyler sonucunda, aşının 1 hafta arayla iki doz uygulanması, adayların %90’ının virüse aleyhinde bağışıklı olmasına olanak sağlarken, herhangi bir yan etkinin de söz konusu olmadığı gözlemleniyor. Şimdiye dek 38.955 kişiye aşı yapıldı ve bu adaylar aralarında, yalnızca 164 kişi Covid-19 hastalığına yakalandı. 

3. Aşı Türkiye’de de denenmişti:

Covid-19 aşısı

Daha önce de belirttiğimiz gibi aşının denemeleri ayrı ülkelerden katılım sağlayan adaylar üzerinden yapıldı. Bu ülkelerin içerisinde Türkiye de bulunuyordu. Aşının Türkiye’de kaç doz uygulandığı ve kimler üstünde denendiği açıklanmasa da, Almanya ve ABD’de izlenen yolla aynı yolun izlendiğini düşünüyoruz.

Pfizer, Almanya’da gerçekleştirdiği deneylerinden daha sonra aşıyı ABD’de de denemeye başlamıştı. Maryland ve New York Üniversitelerinin tıp fakültelerinde bulunan adaylarla birlikte gerçekleştirilen bu deneyde aşı, ilk kez 18-55 yaş aralığındaki insanlara yapıldı. Bu kişilerde bir sıhhat sorunu olmadığı tespit edilince de aşıyı 65-85 yaşlarındaki adaylara uygulamaya başladılar.

4. Pfizer’in koronavirüs aşısı kaç milyon doz üretilecek?

pfizer biontech koronavirüs aşısı

Pfizer, Covid-19 aşısı bekledikleri gibi başarılı olursa 2020 yılının sonuna içten toplamda 40-50 milyon arası doz aşı üretebileceklerini belirtti. Aşının bir hafta aralıkla iki defa uygulanması en başarılı sonucu getirdiği için, bu aşı yaklaşık olarak 20-25 milyon insanda uygulanabilecek. Bu da, aşıya şimdilik sıhhat çalışanları gibi yüksek tehlike grubunda bulunan insanların ulaşabileceğini gösteriyor.

2021 yılında ise doz oranı bütün 1,3 milyara çıkacak. Küresel olarak salgını yavaşlatmak için 2021 yılı işaret edilse de Pfizer’in aşısının, kimsesiz tatmin edici olmayacağı, diğer aşı çalışmalarının da bir an önce başarıya ulaşıp uygulanmaya başlaması gerektiği söyleniyor.

5. Pfizer’in koronavirüs aşısı ne vakit piyasaya sürülecek? 

pfizer aşı deneyi

Pfizer, aşıyı piyasaya sürmeden önce FDA, yani ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nden tasdik beklediklerini belirtti. FDA, bir aşıyı onaylamadan önce son safha deneylerine katılan adaylardan minimum %50 galibiyet oranı beklediklerini ve aşı uygulanan insanları, minimum iki ay boyunca peşine düşüp takip etmeleri gerektiğini söylüyor. 

Eğer aşı uygulanan insanlarda nörolojik ya da kalp rahatsızlığı gibi sıhhat sorunları meydana gelmezse ve deneylerde yüzde elli galibiyet elde edilirse, Pfizer’in Covid-19 aşısı FDA tarafından onaylanacak. Pfizer, %90 galibiyet oranı ile birlikte acilen bu iki aylık takibin son günlerinde ve önümüzdeki günlerde FDA onayı başvurusu yapmaya hazırlanıyor.

6. Pfizer aşısı, koronavirüse nasıl etki ediyor?

koronavirüs tedavisi

Pfizer’in aşısı, insan vücuduna mRNA adlı bir kalıtımsal materyal enjekte ediyor. Bu mRNA, protein üretmekle görevli olan hücrelerle iletişime geçiyor ve hücreler Covid-19 virüsünün dış çeperinde bulunan spike proteini üretmek için tetikleniyor. İnsan vücudu, bu spike proteinlere cevap olarak antikor üretmeye başlıyor ve böylelikle aşı uygulanan kişi, enfeksiyona karşı bağışıklı hale geliyor. 

7. Sahiden heyecanlanmalı mıyız?

covid-19 aşısı pfizer

Çoğu uzman, bilim insanı ve doktor, aşının son derece heyecanlandırıcı bir gelişme olduğu konusunda hemfikir olsa da, aşı haberine sevinmek için az önce erken olduğunu belirtiyorlar. Pfizer’den gelen sonuçların başlangıç niteliğinde olduğunu ve sonuçların sadece bir kısmının paylaşıldığını da belirtelim. 

Daha önce de belirttiğimiz gibi aşı yapılan 38.955 adayın aralarında sadece 164 pozitif korona vakası saptandı. Aşı, insanda Covid-19’a karşı bağışıklık oluştursa da, ilerleyen dönemlerde nasıl emrindeki etki yaratacağı hala muamma. Bu sebeple Pfizer, aşı uygulanacak kişileri 2 sene her tarafında takibe alacağını belirtti. 

Hevesimizi kıracak bir başka öğe da, aşının ne değin süreyle etkin olacağının hala bilinmemesi. Yani aşı uygulandıktan sonradan kişi ne değin süreyle bağışıklık kazanıyor, az önce bilinmiyor. Keza, aşı daha önce sadece Covid-19’a yakalanmayan insanlara uygulandığı için, aşının Covid-19 geçmişi olan hastalarda etkili olup olmayacağı da cevaplanmamış soruların aralarında yer alıyor. 

8. Aşı normale dönmemizi sağlayacak mı?

pfizer koronavirüs

Pfizer ve BioNTech’in aşısıyla birlikte öteki aşı adayları da sene sonuna kadar başarı elde etmeyi ve çabuk üretime geçmeyi bekliyor. Ancak tüm aşı onayları en erken yıl sonunu dikkat çekici ettiği için, üretimin de son derece sınırlı olması bekleniyor. 

Sınırlı üretimle birlikte daha önce de belirttiğimiz gibi aşı birincil ilk kez sadece yüksek tehlike grubunda yer alan insanlara uygulanabilecek. Yetkililer, 2021 yılının yazına doğru küresel bir aşı uygulamasını beklemediklerini vurgularken, önümüzdeki yılda da tedbirleri tedbirli bir şekilde devam ettirmemiz gerektiğini söylüyor. 

Yani sonuç olarak sosyal uzaklık ve maskeden kurtulmak için biraz daha beklememiz ve tedbiri asla elden bırakmamamız gerekiyor. Johns Hopkins Üniversitesinde enfeksiyon hastalıkları uzmanı olan Dr. Lisa Maragakis, “çare yöntemini ve aşıyı beklerken enfeksiyonu engellemeye yönelik olan çabalarımızı iki katına çıkarmalıyız” diyor. 

Comments
To Top