Haber

Çocuğunuza Kazandırmanız Gereken 4 Temel Sosyal Beceri

Çocuğunuza Kazandırmanız Gereken 4 Temel Sosyal Beceri

Sosyal beceriler, bireylerin bulundukları sosyal ortam ile ahenk sağlayabilmelerini, toplum içerisinde kendilerine yer edinebilmelerini ve kişilerarası dinç irtibat kurabilmelerini sağlayan davranış, davranış ve duyguların tamamı için kullanılan bir tasvir.

Çocukların bu sosyal becerileri kazanmaları ve hayatılarına dürüst şekilde entegre edebilmeleri için en kritik nokta ise dürüst rol modeller eşliğinde içten zamanda öğrenmeleri. Burada da tabii oysa ebeveynlerin önemli sorumlulukları bulunuyor. Ebeveynler, çocuklarında sosyal becerilerin dinç şekilde gelişmesini istiyorlarsa, mutlaka her bir sosyal beceriye dair iyi birer rol model olmaları gerekiyor.

Oyun oynayan çocuklar

2014’te o kadar çok akademisyenin de katılımı ile yapılan Mektep Öncesi Eğitimde Sosyal Beceri Destek Projesi (OSBEP) araştırması dahilinde hazırlanan bir kılavuz bulunuyor. Çocukların sosyal becerilerine yönelik yapılan çalışmalar sonucunda sosyal beceriler dört belli başlı başlık içerisinde değerlendiriliyor.

Çocukların kazanması gereken sosyal beceriler:

Açılış Becerileri Akademik Destek Becerileri Dostluk Becerileri Duygularını Yönetme Becerileri

1. Başlangıç becerileri

Çocuklar arası iletişim

Açılış becerileri olarak genel bir başlık aşağıda toplanan sosyal beceriler, genelde çocukların temel iletişim becerilerini geliştirmelerine karşın maddelerden oluşuyor. Başkalarıyla tanışabilme, kendini tanıtabilme, karşısındakini dinleyebilme, özür dileyebilme, teşekkür edebilme ve yardım isteyebilme gibi kritik ve hayatın her hemen karşılaştığımız durumlar, açılış becerileri ile kazanılan davranışlar arasında yer alıyor.

Bu noktada ebeveynlerin sadece çocukları ile kurdukları birebir iletişim değil, kendi aralarında kurdukları iletişim ve çocuğun tanık olduğu, yakın çevreleri ile iletişimleri de son derece kayda değer. Çocuklar, bütün bu irtibat süreçlerini aralıksız gözlemleyerek ebeveynlerini misal alıyor ve iletişimini bu örneklerden öğrendiklerine kadar şekillendiriyor.

Çocuk - ebeveyn iletişimi

bununla birlikte bundan böyle çocukların irtibat şekilleri, ebeveynlerinin alışkın oldukları sosyal ortamlardan ve iletişim şekillerinden bambaşka gelişiyor. sosyal medya üzerinden kurulan ve görece daha yüzeysel olan iletişimin yanına, pandemi sonrası azalan sosyalleşme ile birlikte bundan böyle çocuklar günlerinin çoğunu akranları ile değil ebeveynleri ile geçiriyorlar. sosyal ağ başvuru formu yaşı ise durmadan düşüyor. Ebeveynlerin bu noktada çocuklarının sosyal medya kullanımını denetleyerek, irtibat becerilerinin gelişimini destekleyecek noktalara onları yönlendirmeleri gerekiyor.

2. Akademik takviye becerileri

Çocuk - ebeveyn iletişimi

Çocukların veri elde etmek istedikleri konularda soru sorabilme, kendisine yöneltilen sorulara cevap verebilme, karşılaştığı sorunlara alternatif çözümler üretebilme, amaca ulaşmak için çaba gösterme, yapıcı tenkit yapabilme, kendisine yapılan eleştirilere açık olabilme, başladığı bir etkinliğin sonunu getirebilme ve kendini bir faaliyet ile meşgul edebilme gibi öğrenmeye dayalı becerilerinin tamamı, akademik yardım becerileri başlığı altında toplanıyor.

Akademik destek becerilerinin kazanılması ile çocuklar, bilgi edinme ve edindiği bilgiyi sorgulayarak paylaşabilme yeteneğine sahip olur. bununla birlikte mesuliyet alma ve alınan sorumlulukları yerine getirebilme, problemler için çözüm üretebilme konularında da tatminkarlık gösterebilmesi için çocukların erken dönemde bu becerileri kazanması gerekir.

Çocuklarla evde eğitim

Bu noktada ebeveynler, çocuklarını sorular sormaya teşvik etmeli, sorduğu sorulara onun anlayabileceği şekilde yanıt vermeliler. aynı zamanda bilhassa başladığı etkinliğin sonunu getirmekte zorlanan ya da aldığı sorumluluğu tam anlamıyla yerine getirmeyen çocuklarla, bu davranışlarının negatif sonuçları üstüne kibarca konuşulmalı, doğru olan artı bir dil ile anlatılmalı. Bu tür artı adımlar, çocuklar için öğretici nitelikte olarak değerlendiriliyor.

3. Arkadaşlık becerileri

Çocuklar arası iletişim

Dostluk becerileri, çocukların akranları ile düzgün iletişim kurabilmeleri ve sosyalleşebilmeleri açısından epeyce önemli. Empati yeteneğinin gelişmesini ve iletişiminin güçlenmesini karşılayan bu beceriler arasında; arkadaşlarının duygularını anlayabilme ve onların duygularına yerinde tepkiler geliştirebilme, arkadaşları ile işbirliği yapabilme, paylaşmayı öğrenme, başkalarının haklarını koruyabilme, ihtiyaç duyan insanlara destek etmeyi önerebilme, oyun oynarken kurallara uygun hareket etme ve oyunun sonucunu kabul edebilme gibi beceriler yer alıyor.

Bu becerilerin kazanılması ile birlikte çocuklar, girdikleri sosyal ortamlarda nasıl hareket edeceklerini öğreniyor, sağlıklı iletişimin temellerini oluşturan kuralları benimsemiş oluyor ve empati gerektiren durumlar ile ilgili tecrübe kazanıyor.

Çocuklarda paylaşım duygusu

Psychological Science dergisinde yayınlanan bir makaleye kadar çocuklar, bilhassa söz konusu paylaşmak olduklarında, ortalama 7-8 yaşlarına kadar daha isteksiz ve bencilce davranabiliyor. Çünkü paylaşmanın, onların hazzını bölerek azaltacağına dair bir zihin geliştiriyorlar. 7-8 yaşından itibaren ise bu akıl yapısı değişmeye ve adil olma düşüncesi zihinlerine yerleşmeye başlıyor. Bu da paylaşımın artmasını sağlıyor.

Çocuklarda dostluk becerilerinin temelini yaratıcı davranışın empati ve paylaşma temelli olarak olduğunu biliyoruz. Bu becerileri geliştirmenin yolu da her ikisini de besleyecek bir irtibat dili seçmekten geçiyor. ‘Eğer oyuncağını arkadaşınla paylaşırsan eminim o da çok mutlu olacaktır.’ gibi olumlayıcı ifadelerle yaptığının hem iyi bir şey olduğunu hem de mutlu eden bir tutum olacağını sezdirmek, çocuklarda keza empati yeteneğini hem de paylaşma güdüsünü besler.

4. Duygularını yönetme becerileri

çocukların ebeveynleri ile duygu paylaşımları

Çocuk gelişimi söz konusu olduğunda, hiç şüphesiz en kayda değer noktalardan biri de çocukların kendi duygu durumları ile başa çıkma ve kendi duygularını yönetebilme becerileri. Bu başlık aşağıda, mutluluk, endişe nefret edilen şey, hiddet gibi duygularını ifade edebilme, duygularını başkalarını rahatsız etmeden ifade edebilme, davranışlarındaki hatalarıyla baş edebilme, hayır diyebilme, hayır cevabını onaylama, hoşlanmadığı bir duruma tepki vermeden önce düşünebilme gibi sosyal beceriler yer alıyor.

Bu beceriler doğruca çocuklar keza kendi duygu durumlarıyla baş edebilmeyi keza de duygu, durum ve davranışlarının sonucu olarak oluşan durumlarda sorumluluk alabilmeyi öğreniyor. Mektep öncesi dönemde edinilen bu beceriler tamamen çocuklar girdikleri yeni sosyal çevrede, mesela okulda veya oyun gruplarında, fazla daha özgüvenli ve sağlıklı bir irtibat kurabiliyor. 

Bebekler ile iletişim kurma

Çocukların tüm bu sözü geçen sosyal becerileri kazanmaları, gelecekte dinç irtibat kurabilen, problem çözebilen ve sorumluluk alabilen birer erişkin olmaları açısından oldukça manâlı. Oysa tüm bu beceriler, sadece ebeveynlerle kurulan irtibat ile kazanılmıyor. Bu sebeple, çocuklara kendi alanlarını yaratmaları konusunda izin verilmesi ve akranları ile olabildiğince sık irtibat kurmalarının sağlanması da son derece kritik.

Bu sebeple, öncelikli olarak her çocuğa kişisel alanını ve öteki insanların kişisel alanlarına saygı duymayı bilgi vermek, iyi bir açılış olacaktır.

Comments
To Top