Haber

Çiftlik Bank Benzeri Ponzi Oyunları İnsanları Nasıl Kandırıyor?

Çiftlik Bank Benzeri Ponzi Oyunları İnsanları Nasıl Kandırıyor?

Geçtiğimiz yıllarda ülkemizin gündemine oturan ve yankıları sürmeye devamlı Çiftlik Bank, ardında binlerce mağdur bıraktı. Bir çeşitlilik ponzi sistem örneği olan Çiftlik Bank’ın insanları kolayca kandırıp sırra kadem basmasının sebebi ise bu sistemin birincil bakışta fazla güvenilir görünmesi.

Ponzi, esasında bir “saadet zinciri” olarak tanımlanabilir. Bu sistem, platforma dahil olan eski yatırımcılara yeni yatırımcılardan elde edilen gelirle kaynak sağlamayı amaçlar. Bu Nedenle sistem devam ettiği sürece dahil olan yatırımcılar kazanç elde edebilirler. Bu yapısından nedeniyle bir piramit şemaya benzeyen sistem, yeni yatırımcılar olmadığında tam anlamıyla çöküşe geçer.

Ponzi Sistemi

Ponzi nedir?

Bir saadet zincir örneği olan ponzi oyunu, kolay ve modern bir arayüzle kalıcı olarak yeni kullanıcıları çekmeyi hedefler. Sisteme dahil olan yeni yatırımcıları az kalsın yakıt olarak kullanan bu düzen, yeni yatırımcıların gelmemesiyle birlikte ömrünün sonuna ulaşır. Çiftlik Bank’tan yola çıktığımızda ponzi oyunların ne olduğunu anlamamız daha da kolaylaşıyor.

Çiftlik Bank, 2016’da şu lahza milletlerarası bir firari olan Mehmet Açık Fikirli göre kurulmuştu. İçerisinde birbirinden bambaşka değerlerde çiftlik hayvanları barındıran oyun, bu hayvanlar için 365 gün ömür belirlemişti. Bu da oyuncuların çiftliklerinde hayvanlar için yem ve depolama masrafı yapmasını gerektiriyordu. Oyunun bu denli ilgi görmesinin esas sebeplerinden biri ise verilen vaatler idi.

Kurucu Mehmet Açık Fikirli, oyun içerisinde elde edilen çiftlik hayvanlarının Türkiye’de açılacak olan reel çiftliklerde et ve süt üretimi için kullanılacağının sözünü verdi. Bir süre daha sonra bazı tesis açılışları yapıldı ve o çiftliklerde, üretildiği söylenen ürünler Türkiye’nin öbür yerlerinde gevşemiş olan mağazalarda satışa sunuldu. Bu da Çiftlik Bank’ın damarlarında kan dolaşması için gereken yeni yatırımcıları çeken bir hücum oldu.

Ponzi oyunlarının iki taraflı özellikleri nelerdir?

Hemen Hemen sıfır riskle yüksek gelir vaadi, Sisteme ait olan devlete ait evrakların sıcacık oluşu, Getirinin piyasaya göre dalgalanmıyor oluşu, Sistemin Menkul Kıymetler Borsası’na açıklanmış olmaması, Açıklanmayan stratejiler ve sıcacık tutulan süreçler bulunması, Elde edilen gelirin nakde çevrilmesinde güçlük yaşanması.

Adeta sıfır riskle yüksek kazanç vaadi:

Ponzi patronları

Ardında bir üçkâğıt ya da kötü avantaj bulunmayan her yatırım belirtilen oranda tehlike içerir. Hiçbir yatırımın %100 garantisi bulunmaz. Ponzi sistemler bunun bütün tersi olarak az daha sıfır riskle yüksek kazanç vaad ederler. Bu da bir yatırım platformunun ponzi sistem olup olmadığını çakmak için manâlı bir unsur.

Sisteme ait olan resmi evrakların kuytu oluşu:

Sistem verileri

Çiftlik Bank yarı ponzi sistemlerin daima karanlık bir odası bulunur. Sisteme ait resmi kayıtların ve evrakların kullanıcılara saydam bir şekilde sunulmaması da buna bir örnektir. Saadet zincirlerinin büyük bir gizlilikle hareket etmesinin ardından sebep ise ponzi sistemin olabildiğince uzun zaman rayında ilerlemesini sağlamaktır.

Getirinin piyasaya kadar dalgalanmıyor oluşu:

Ponzi piramidi

İlk maddede bahsettiğimiz risksiz yatırımın olamayacağı konusu bütün da bu sonuca çıkıyor. Eğer bir yatırım platformunun size vaad etmiş olduğu gelir daima aynı çizgide ilerliyorsa ve kesin değişkenlerden etkinlenmiyorsa uzaktan durmalısınız. Ponzi sistemler, yatırımcılara kalıcı olarak stabil gelir sunmayı vaad ederler.

Sistemin Menkul Kıymetler Borsası’na belirli olmaması:

SEC

ABD’de SEC (Amerika Birleşik Devletleri Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu), ülkemizde ise Menkul Kıymetler Borsası olarak bilinen borsa pazarı, dünya çapında bütün yatırımcıların yer aldığı bir platformdur ve ponzi sistemler, bu platformda yer almazlar. Bu pazarda bulunan yatırımcılar ve şirketler, tamamen legal oldukları için şeffaflardır. Saadet zincirlerinin burada yer almama sebepleri ise şeffaflığın sisteme zararlı olmasıdır.

Açıklanmayan stratejiler ve dar tutulan süreçler bulunması:

Strateji gizliliği

Eğer bir yatırım platformu veya gelir sağlanabilen bir sistemle ilgili her detaya erişemiyorsanız, uzakta durmalısınız. Legal bir yatırım platformu ayrıntılarıyla kullanıcının güven sorunu yaşamaması üstüne yoğunlaşır ve bu da saadet zincirlerinin sağlayamayacağı bir lüks.

Elde edilen gelirin nakite çevrilmesinde güçlük yaşanması:

Sabit başarı grafiği

Legal etkinlik gösteren yatırım platformlarının değişmeyen özelliklerinden biri ise yatırımcıların geç kalma yaşamadan bakiyelerini nakite çevirebiliyor olmalarıdır. Ponzi sistemler, yeni yatırımcıların bolluğundan beslendikleri için herhangi bir dalgalanmada negatif etkilenirler. Bu da bakiyesini nakite döndürmek isteyen yatırımcıların geç kalma yaşamasına hatta sürecin olumsuz sonuçlanmasına sebep olur.

Comments
To Top