Haber

CERN, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın Verilerini Erişilebilir Hale Getirecek

CERN, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın Verilerini Erişilebilir Hale Getirecek

Dünyanın en büyük ve en dinç parçacık çarpıştırıcısı olarak tanıdık ve şimdiye dek yapı edilmiş en karışık deneyde kullanılan tesis olarak anılan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın verileri, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN göre güncellenen bir politika çerçevesinde bundan böyle daha erişilebilir olacak.

CERN’ün bu yeni politikasına tarafından, yapılan her deneyden 5 sene sonra, deneye dair tüm veriler paylaşılacak ve herkes için erişime açık ülkü gelecek. Erişime açık ayla gelen veriler, ilgili deneyin ve projenin tamamlanacağı ve dosyanın kapatılacağı tarihe kadar ulaşılabilir olmaya devam edecek.

CERN’in erişime açık hale getireceği bu veriler, herkesin Büyük Hadron Çarpıştırıcısı deneylerinden elde edilen bilgiler üstünde “yüksek nitelikli çözümleme” yapmasına olasılık tanıyan 3. seviye veriler olarak kesin durumda. Yine CERN’e göre bu veriler “algoritmik, performans ve fizik çalışmaları için yardımsever olabilecek detay seviyesi ile kalibre edilmiş, her tarafta yapılandırılmış veriler”den oluşuyor.

Yeni politika ile erişilebilir hale getirilecek 3. düzey veriler dıştan, CERN çiğ verileri erişime açık ülkü getiremeyeceğini belirtiyor. Bunun sebebi olarak ise verilerin, yazılımın ve meta verilerin karmaşıklığı ile depolanan geniş bilgi hazinesinin tamamına erişim sorunları olarak gösteriliyor.

CERN, ham haldeki verilerin paylaşılmasının pratik olarak zaten muhtemel olmadığını ve bu işlenmemiş verilerden araştırmalarda işe yarayacak somut veriler elde etmenin de muhtemel olmadığını belirtiyor.

CERN’in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’na ait seviye 1 ve düzey 2 veriler, zaten bir süredir erişime açık durumdaydı. Seviye 1 veriler, bilimsel makalelerde yayımlanan sonuçlar için destekleyici veriler özelliğinde iken seviye 2 veriler ise sosyal takviye ve eğitim amaçlı planlanmış özel veri setlerinden oluşuyor.

Comments
To Top