Haber

Bir Araştırmaya Göre Kara Delikler, Yeterince Hızlı Döndüğünde Yeni Özellikler Kazanabilir

Bir Araştırmaya Göre Kara Delikler, Yeterince Hızlı Döndüğünde Yeni Özellikler Kazanabilir

Genel görelilik, son derece kompleks bir matematiksel teoridir fakat kara delikler için tanımı epeyce basittir. Değişmez bir kara delik, sadece üç özelliğiyle tanımlanabilir: Kütlesi, elektrik yükü ve dönüşü. Kara delikler önem biriktiremediği içinse gerçekte sadece iki özelliğe bakmak gerekiyor. Yani, bir kara deliğin kütlesini ve dönüşünü biliyorsanız onun hakkında bilinmesi gereken her şeyi bilebilirsiniz.

Bu nitelik, tüysüz teoremi (no-hair theorem) ile özetlenir. Spesifik olarak teorem, maddenin bir kara deliğe düştüğü zaman geriye doğru kalan tek özelliğinin kütle olduğunu ileri sürer. Genel görelilik söz konusu olduğunda ise kütle, kütledir. gerçi her durumda bir kara deliğin olay ufku, hiçbir ekstra nitelik olmaksızın mükemmel şekilde pürüzsüzdür.

Kuantum teorisine kadar veri asla yok edilemez:

Ateş set paradoksu

Bütün öngörü gücüne karşın genel göreliliğin kuantum teorisi ile bir sorunu vardır ve bu özellikle kara delikler için geçerlidir. Tüysüz teoremi doğruysa bir nesnenin içinde tutulan data, durum ufkunu geçtiğinde değil edilir. Kuantum teorisi ise bilginin asla değil edilemeyeceğini söylüyor. Dolayısıyla geçerli yerçekimi teorisi, kuantumun geçerli teorisi ile çelişir. Bu da ateşten set paradoksu gibi sorunların ortaya çıkmasına niçin olur.

Bu çelişkiyi çözmek için göreliliğe uzantıları içeren bir takım teoriler önerildi fakat standart görelilik ile bu değiştirilmiş teoriler arasındaki fark, yalnızca fazla durumlarda görülebiliyor ve gözlemsel olarak çalışmayı zorlaştırıyor. Ancak Physical Review’de yayımlanan yeni bir makale, konuya yeni bir perspektif sunuyor.

Yeterince hızlı dönerse kara delikler yeni özellikler kazanabilir:

Skaler alan

Bir oda içindeki sıcaklık, bir skaler bölge örneğidir.

Çoğu değiştirilmiş görelilik teorisinin, standart teoride görülmeyen fazladan bir parametresi vardır. Kütlesiz skaler alan olarak aşina ise Einstein’ın modelinin kuantum teorisi ile çelişmeyen bir şekilde temas kurmasına müsade veriyor.

Bu yeni çalışmada takım, böyle bir skaler alanın bir kara deliğin dönüşüne nasıl bağlandığını inceledi. neticede düşük dönüşlerde, değişmiş bir kara deliğin standart modelden ayırt edilemez olduğunu ama yüksek dönüşlerde skaler alanın bir kara deliğin ekstra özelliklere sahip olmasına müsade verdiğini buldular. Bir başka deyişle bu alternatif modellerde seri dönen karadeliklerin tüyleri, yani diğer bir skaler alanı ya da alanları olabilir.

Dönen kara deliklerin bu yönleri yalnızca olay ufkunun yakınlarında görülebilir oysa bununla beraber ikili kara delikleri de etkiler. Yazarların da işaret ettiğini gibi gelecekteki kütleçekim dalga gözlemevleri, genel göreliliğe bir alternatifin geçerli olup olmadığını devretmek için hızlı dönen kara delikleri kullanabilir.

Einstein’ın genel görelilik teorisi, şimdiye değin karşısına çıkan bütün gözlemsel zorlukları aştı ancak olasılıkla evrenin en yelken direği noktalarında çökecek. Bunun gibi incelemeler ise gelecek bir sonraki yeni teoriyi nasıl bulacağımızı gösteriyor.

Comments
To Top