Haber

Bazı Bilim İnsanlarına Göre Koronavirüs Bir Pandemi Değil, Sindemi

Bazı Bilim İnsanlarına Göre Koronavirüs Bir Pandemi Değil, Sindemi

Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkıp tüm dünyaya yayılan koronavirüs salgınıyla ilgili yeni bir kavga konusu patlak verdi. Lancet isimli tıp dergisinde genel yayın yönetmeni olarak tahsis yapan Richard Horton, bugüne kadar yapılan çalışmaların hastalığın yayılmasının yoklama altına alınmasına yönelik olduğunu fakat koronavirüs gerçekte bir pandemi değil, sindemi olduğu için yapılan çalışmaların yetkisiz olduğunu söyledi.

Aslına bakacak olursak Horton gibi düşünen uzmanların sayısı hiç de azımsanacak gibi değil. Çünkü bazı bilim insanları, COVID-19 gibi bazı salgınların sadece tıbbi olarak çözülemeyeceğine inanıyorlar. İşte bütün da bu noktada sindemi olgusu ortaya çıkıyor. Peki sindemi, iyice ne oluyor? Pandemiyle sindemiyi ayıran şeyler neler?

Sindemi, sinerji ile pandeminin birleşiminden oluşuyor

Koronavirüs salgını

Sindemi denilen olgu, sinerji ile pandemi kelimelerinin birleşmesinden oluşuyor. Bu vaka, bir salgının toplumsal koşullardan egemen düşünülemeyeceği anlamına geliyor. Bu olguyu koronavirüse indirgeyip açıkladığımızda, bir yanlamasına SARS-CoV-2 isimli virüsün varlığını, öteki yandaysa zaten daha önceden de kritik ağırlık talep eden yürek, diyabet ve kanser gibi hastalıkların varlığı görüyoruz. İşte bu iki husus, bilhassa de eşitsizliğin artı olduğu toplumlarda fazla daha huzursuz bir sürece kapı aralamış oluyor.

Aslına bakacak olursak Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de bu duruma değinmişti. 2020’nin başlarında bir açıklama yapan Guterres, salgının en fazla da korunmasız insanları, yoksulluk içinde yaşayanları, engellileri, kadın ve çocukları, marjinalleştirilmiş grupları ve kuytu gelirlileri etkileyeceğini söylemişti.

Koronavirüs salgını

Merrill Singer isimli bir bilim insanı, sindemi terimini ilk kez 90’lı yıllarda kullanmıştı. ABD’deki fakir insanlarda yaygın olan uyuşturucu bağımlılığı ve hastalıklarla ilgili bir araştırma yapan bilim insanı, bir hastalıkla diğer bir hastalığın birleştiği durumlardaki etkinin, ikisinin toplamından fazla daha fazla olduğunu, bu duruma da sindemi denildiğini söylemişti. Bu terim, günümüzde de koronavirüs salgını için kullanılır ayla geldi.

Bugüne kadar yapılan salgınla mücadele çalışmaları işe yaramadı mı?

Eğer koronavirüs salgınını bir pandemi olarak kabul edecek olursak, yapılan çalışmaların isabetli olduğunu söyleyebiliriz. Fakat koronavirüs salgını fiilen de Singer ve Horton’un savunduğu gibi sindemiyse, şu başlıca değin yapılan çalışmaların fazla beceriksiz olduğu sugötürmez bir gerçek. Çünkü Singer gibi düşünen bilim insanları, salgının etkisini yavaşlatmak ve dünyayı kurtarmak için sosyal koşulların da göz önüne alınıp, bununla ilgili incelemeler yürütülmesi gerektiğini açıklama ediyorlar.

Koronavirüs salgını sindemi mi?

Singer göre yapılan son açıklamalara tarafından koronavirüs ya da başka bir salgından kurtulmak isteniyorsa, ilgili salgınla birlikte mevcut hastalık ve sorunlara karşısında da önlem alınmalı. Örneğin fakir şahısların sağlık durumu hizmetlerine ve esas gıda gıdalarına ulaşması, çok daha basit olmalı. Hem koronavirüs salgını stratejileri iyice değiştirilip, yepyeni incelemeler yürütülmeli. Çünkü Singer’a kadar insanlık, doğal yaşam ortamlarını işgal edip, doğaya hasar vermeye devam edecek. İşte bu da yeni salgınların ortaya çıkmasına ve aynı olayların yaşanmasına yol açacak.

İşte bütünüyle bu düşünceyi savunan Richard Horton, çare veya aşının kimsesiz hiçbir işe yaramayacağını söylüyor. Salgına karşı kayda değer olan şey, tedavi ya da aşının bulunmasına ilave olarak toplumsal sorunların giderilmesi, derin eşitsizliklerin ortadan kalkması. Hükümetlerin bu çağrılara nasıl bakacaklarını ise vakit gösterecek.

Comments
To Top